ISO 2768 je međunarodni standard koji definiše opšte tolerancije za dimenzije i geometrijske karakteristike kada pojedinačna tolerancija nije posebno navedena na tehničkom crtežu. Njegova primjena pojednostavljuje izradu dokumentacije, smanjuje broj potrebnih oznaka na crtežima i olakšava komunikaciju između konstruktora, proizvodnje i kontrole kvaliteta.

Standard se najčešće koristi u mašinskoj industriji, obradi metala, livenju, CNC obradi, zavarivanju i proizvodnji različitih mašinskih komponenti.

Podjela standarda ISO 2768

ISO 2768 se sastoji od dva osnovna dijela:

ISO 2768-1

Definiše opšte tolerancije za:

• linearne dimenzije
• ugaone dimenzije
• radijuse
• zakošenja

Za linearne dimenzije koriste se četiri klase tačnosti:

• f – fine (fina)
• m – medium (srednja)
• c – coarse (gruba)
• v – very coarse (vrlo gruba)

Izbor klase zavisi od zahtjeva proizvoda i tehnologije proizvodnje. Na primjer:

• precizno obrađeni CNC dijelovi često koriste f ili m
• mašinski obrađeni dijelovi često koriste m
• liveni ili zavareni dijelovi često koriste c ili v

ISO 2768-2

Definiše geometrijske tolerancije za:

• ravnost
• pravolinijskost
• paralelnost
• okomitost
• simetričnost
• kružno i radijalno bacanje

Kod ovog dijela standarda koriste se klase:

• H
• K
• L

Primjer oznake na crtežu:

ISO 2768-mK

Ova oznaka znači:

• m → srednja klasa za linearne tolerancije
• K → srednja klasa geometrijskih tolerancija

Prednosti primjene ISO 2768

Primjena standarda donosi više prednosti:

• jednostavniji tehnički crteži
• manje pojedinačnih oznaka tolerancija
• kraće vrijeme pripreme dokumentacije
• manja mogućnost grešaka
• lakša komunikacija između projektovanja i proizvodnje
• standardizovan pristup kontroli kvaliteta

Primjer primjene

Ako je na tehničkom crtežu navedena oznaka:

ISO 2768-mK

i dimenzija:

85 mm

za klasu m, dozvoljeno odstupanje prema standardu iznosi:

85 ±0,3 mm

što znači:

• minimalna vrijednost: 84,7 mm
• maksimalna vrijednost: 85,3 mm

Ovaj standard se danas smatra jednim od najčešće korištenih standarda u mašinskoj industriji jer omogućava jednostavnije definisanje tolerancija bez preopterećivanja tehničkih crteža.